मोहीम

गडकिल्ले हे आपल्या इतिहासाची जिवंत साक्ष देणारे ठेवे आहेत. त्यांच्या तटबंदीपासून बुरुजांपर्यंत आणि प्रत्येक पायवाटेपासून अवशेषांपर्यंत आपल्या पूर्वजांच्या पराक्रमाची, दूरदृष्टीची आणि कर्तृत्वाची साक्ष दडलेली आहे. त्यामुळे गडांकडे केवळ पर्यटनाच्या दृष्टीने न पाहता, त्यांच्याशी आपले नाते आणि जबाबदारी जपण्याचा प्रयत्न सेवक सह्याद्रीचेच्या प्रत्येक मोहीमेतून करण्यात येतो. सेवक सह्याद्रीचेच्या गडकिल्ले मोहीमा या केवळ गडभ्रमंती किंवा स्वच्छता मोहीमांपुरत्या मर्यादित नसतात. इतिहास, संस्कृती, स्वच्छता, पर्यावरण, संवाद आणि युवकांचा सहभाग यांचा सुंदर संगम या मोहीमांमध्ये घडवण्याचा प्रयत्न केला जातो. मोहीमेपूर्वी संबंधित गडाचा इतिहास, भौगोलिक स्थान, ऐतिहासिक महत्त्व आणि मोहीमेचे स्वरूप याबाबत सहभागी मावळ्यांना माहिती दिली जाते. गडावर पोहोचल्यानंतर परिसराची पाहणी करून कचरा, प्लास्टिक आणि इतर अनावश्यक वस्तूंचे संकलन केले जाते. शक्य तिथे गड परिसराची स्वच्छता करून संकलित केलेला कचरा योग्य पद्धतीने खाली आणण्याची जबाबदारी घेतली जाते. यासोबतच गडावरील तटबंदी, बुरुज, दरवाजे, पाण्याच्या टाक्या, मंदिरे, समाधीस्थळे आणि इतर ऐतिहासिक अवशेषांची पाहणी केली जाते. या वास्तूंना कोणतीही हानी होणार नाही याची काळजी घेत, त्यांच्या संवर्धनाबाबत सहभागींच्या मनात जाणीव निर्माण केली जाते. मात्र या मोहीमेचा अनुभव केवळ कामापुरता मर्यादित राहत नाही. गडाच्या ऐतिहासिक वातावरणात सहभागी मावळ्यांना एकत्र आणत वाद्यांच्या साथीने शिवगीते आणि पोवाडे सादर केले जातात. या माध्यमातून इतिहास आणि संस्कृतीशी असलेले नाते अधिक जिवंत करण्याचा प्रयत्न केला जातो. इतिहासाची आवड केवळ ऐकण्यात न राहता ती सहभागींच्या विचारांमध्ये उतरावी, यासाठी प्रश्नमंजूषा आणि चर्चासत्रांचे आयोजन केले जाते. गडाचा इतिहास, छत्रपती शिवाजी महाराजांचे कार्य, स्वराज्याची संकल्पना तसेच मोहीमेशी संबंधित विविध विषयांवर सहभागी मावळ्यांमध्ये संवाद घडवला जातो. प्रश्न विचारणे, आपले मत मांडणे आणि इतरांचे विचार ऐकणे यामुळे मोहीमेला अभ्यासपूर्ण स्वरूप मिळते. युवकांचा सहभाग अधिक उत्स्फूर्त आणि आनंददायी राहावा यासाठी विविध ऐतिहासिक आणि मनोरंजक खेळ देखील घेतले जातात. या खेळांमधून टीमवर्क, नेतृत्व, निर्णयक्षमता, संवाद आणि समन्वय यांसारख्या गुणांना चालना देण्याचा प्रयत्न केला जातो. अशा प्रकारे एका मोहीमेत गडभ्रमंतीसोबत स्वच्छता, इतिहासासोबत प्रबोधन, संस्कृतीसोबत आनंद आणि उपक्रमांसोबत सामाजिक जबाबदारी अनुभवता यावी, हा सेवक सह्याद्रीचेचा प्रयत्न असतो. गडावरून परतताना केवळ काही छायाचित्रे घेऊन न येता, इतिहासाची नवी जाणीव, आपल्या वारशाप्रतीची जबाबदारी आणि काहीतरी चांगले करण्याची प्रेरणा सोबत घेऊन यावी, हीच या मोहीमांमागची भूमिका आहे.